6.4.   Тұрақтылықтың амплитуда-фазалық Найквист белгісі

 

Тұрақтылықтың амплитуда-фазалық Найквист белгісі жабық жүйенің тұрақтылығын ашық жүйенің амплитуда-фазалық сипаттамасы бойынша зерттеуге мүмкіндік береді.

 

Найквист белгісі бойынша, егер ашық жүйе тұрақты немесе орташа болса, онда жабық жүйе ашық жүйенің амплитуда-фазалық сипаттамасы жиілік ω (-∞)-тен ∞-ке дейін өзгергенде (1; i0) координаталы нүктені алмаған дағдайда тұрақты болады.

 

Егер ашық жүйе тұрақсыз болса, онда жабық жүйе ашық жүйенің амплитуда-фазалық сипаттамасы жиілік ω 0-ден ∞-ке дейін  өзгергенде (1; i0) координаталы нүктені, ашық жүйенің сипаттама теңдеуінің қанша түбірі оң жарты жазықтықта жатса, сонша рет алған жағдайда тұрақты болады.

 

 

Wоб.(Р)

Wр.(Р)

  

 

 


 

                            а).

 

                             

        

Wоб.(Р)

Wр.(Р)

  

 


 

                            б). 

 

 

                             

а) – жабық жүйе; б) – ашық жүйе;

Wоб.(Р) – нысананың беріліс функциясы;

Wр.(Р) – реттегіштің беріліс функциясы.

 

6-11 сурет. Жұйенің құрылымдық схемасы

 

(1; i0) нүктені m рет алу деп [Wраз.(iω)–1] вектордың жиілік ω  0-ден ∞-ке дейін өзгергенде mπ бұрышқа бұрылуын түсінеміз.

Жүйенің дифференциалдық теңдеуі келесідей ұсынылуы мүмкін:

 

       (6-12)

 

Нольдік бастапқы шартта бұл теңдеудің Лаплас түрлендірілуі келесідей түрде ұсынылады:

 

              (6-13)

 

       немесе   

                       

                                (6-14)

Ашық жүйенің беріліс функциясы келесідей түрде ұсынылуы мүмкін:

                       (6-15)

Жабық жүйенің беріліс функциясы

 

     (6-16)

 

Ашық жүйенің сипаттама теңдеуі, беріліс функциясының бөлімі:

 

                                         (6-17)

 

Жабық жүйенің сипаттама теңдеуі:

 

                                  (6-18)

 

 

                                                                  iIm     

                                                       

                            2                           

                                                                               1

                                                                                               3

                                                                           

                           ω=0                                              (1;i0)          Re                         

 

 

 

 

1- тұрақты жүйенің AФС, 2 – орта жүйенің АФС,

3 – тұрақсыз жүйенің AФС.

 

6-12 сурет. Ашық жүйенің амплитуда-фазалық сипаттамалары